İlk gün yazdığınız düzen, üçüncü ay sizi ya rahatlatır ya yorar
Laravel projelerinde en sık gördüğüm şey şu: İlk hafta her şey controller içinde gayet masum duruyor. İki form, üç sorgu, biraz validasyon. Sonra proje büyüyor, aynı controller hem dosya yüklüyor hem mail atıyor hem fiyat hesaplıyor hem de dış API ile konuşuyor. Bir noktadan sonra dosyayı açmak bile insanın içini yoruyor.
Bu yüzden Laravel projesine başlarken mükemmel mimari kurmaya çalışmak yerine temiz bir başlangıç zemini kurmak daha doğru. Controller istekleri karşılasın, FormRequest validasyonu toparlasın, servis sınıfları iş mantığını taşısın, model de gerçekten model gibi kalsın. Basit ama etkili bir ayrım.
Ben olsam ilk gün neleri ayırırım?
- Form doğrulamasını controller içinde bırakmam, FormRequest kullanırım.
- Dosya yükleme, fiyat hesaplama, bildirim gönderme gibi işleri servis sınıflarına koyarım.
- Veritabanı sorguları tekrarlanıyorsa repository veya query sınıfı düşünürüm.
- Route isimlerini baştan düzgün veririm; sonradan link avına çıkmak yorucu oluyor.
Abartmadan düzen kurmak
Her küçük projeye devasa mimari kurmak gerekmiyor. Ama “şimdilik böyle dursun” dediğiniz şeyler genelde uzun süre orada kalıyor. Laravel’in güzelliği, basit başlayıp ihtiyaç oldukça katman eklemeye izin vermesi. Önemli olan, ilk günden itibaren kodun nereye ait olduğunu düşünmek.
Temiz temel, gelecekte refactor yapmayacağınız anlamına gelmez. Sadece refactor yaparken söveceğiniz yerleri azaltır.